Iarrtar ar phobail na Gaillimhe a dtuairimí a thabhairt agus spriocdháta an chomhairliúcháin ag teannadh linn
Is féidir aighneachtaí a chur isteach go dtí an 23 Iúil
Tá Uisce Éireann ag iarraidh ar pháirtithe leasmhara agus ar an bpobal a dtuairimí a thabhairt ar Dhréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe sula ndúnfar an comhairliúchán poiblí ar an 23 Iúil 2026.
I mí na Bealtaine, sheol Uisce Éireann comhairliúchán poiblí ocht seachtaine ar Dhréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe. Is cloch mhíle thábhachtach é foilsiú an Dréacht-Straitéise chun a áirithiú go mbeidh bonneagar cóireála agus líonra fuíolluisce na Gaillimhe in ann tacú le fás go hinbhuanaithe, an timpeallacht a chosaint agus athléimneacht aeráide a neartú faoi 2040, 2055 agus 2080.
Aithníonn an Creat Pleanála Náisiúnta 2040 Gaillimh mar cheann de na ceantair uirbeacha is mó fás in Éirinn le 50 bliain anuas agus mar phríomhspreagthóir forbartha in Iarthar na hÉireann. Meastar go dtiocfaidh méadú de thart ar 40% ar dhaonra na Gaillimhe idir 2022 agus 2040. Cuireann an leibhéal fáis seo brú méadaitheach ar an mbonneagar fuíolluisce atá ann cheana chun an t-éileamh ar thalamh nua le seirbhísí a shásamh d’fhonn tacú le tithíocht, le forbairt tráchtála, agus le tionscal.
Ag labhairt faoin Dréacht-Straitéis, dúirt Seán Laffey, Stiúrthóir Bainistíochta Sócmhainní agus Inbhuanaitheachta le Uisce Éireann: “Forbraíodh an Dréacht-Straitéis seo ag baint úsáide as cur chuige fadtéarmach, fianaise-bhunaithe chun a áirithiú gur féidir linn seirbhísí fuíolluisce amach anseo a phleanáil go cinnte agus go gcomhlíonfaimid riachtanais na nglún reatha agus sa todhchaí a chónaíonn agus a oibríonn i gcathair na Gaillimhe agus sna ceantair máguaird. Baineann an straitéis seo le pleanáil do thodhchaí na Gaillimhe. Molaimid do chách athbhreithniú a dhéanamh ar an Dréacht-Straitéis agus ar na doiciméid ghaolmhara, agus a dtuairimí a roinnt linn le linn na tréimhse comhairliúcháin phoiblí.”
Mar chuid den chomhairliúchán, tá Uisce Éireann tar éis dul i ngleic le raon leathan páirtithe leasmhara, lena n-áirítear comhlachtaí comhshaoil, ionadaithe tofa agus eagraíochtaí poiblí. Reáchtáladh imeacht faisnéise duine le duine agus seimineár gréasáin chun na tograí i ndáil le forbairt sa todhchaí a mhíniú agus chun aiseolas ón bpobal a spreagadh.
Rinne an Dréacht-Straitéis athbhreithniú ar an mbonneagar fuíolluisce agus líonra a bhí ann cheana ar fud Cheantar Cathrach na Gaillimhe (Cathair na Gaillimhe agus a bruachbhailte) chomh maith le Maigh Cuilinn agus Baile Átha an Rí. Faoi láthair, tá ceithre ionad cóireála fuíolluisce laistigh de limistéar an staidéir, atá suite ag Inis Caorach (cathair na Gaillimhe), Baile Átha an Rí, Baile Chláir agus Maigh Cuilinn.
Príomh-mholtaí
Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin seo, moltar sa Straitéis na príomhbhearta seo a leanas:
- Go ndéanfar Ionad nua Cóireála Fuíolluisce Réigiúnach Oirthear na Gaillimhe (ICFU) á chur chun cinn chun freastal ar riachtanais chóireála fuíolluisce an limistéir staidéir san fhadtéarma agus chun acmhainn, athléimneacht agus cosaint comhshaoil leordhóthanach a sholáthar go dtí 2080.
- Go ndéanfar feabhsuithe ar an acmhainn cóireála ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach agus Bhaile Átha an Rí sa ghearrthéarma chun freastal ar éilimh an daonra. Tá obair ar na hionaid sin beartaithe laistigh de thimthriall infheistíochta 2040.
- Nuair a bheidh an t-ionad nua Réigiúnach Oirthear na Gaillimhe coimisiúnaithe, beidh aistriú de réir a chéile ann de na hualaí ó Inis Caorach agus ó Bhaile Átha an Rí chun brúnna ualaigh ar na hionaid reatha a laghdú agus chun riosca rialála fadtéarmach a bhainistiú. Leanfaidh ionad Inis Caorach de bheith ag oibriú ag acmhainn laghdaithe agus déanfar stáisiún caidéalúcháin d’ionad Bhaile Átha an Rí chun an t-ualach a aistriú chuig an ionad réigiúnach nua in Oirthear na Gaillimhe; agus
- Coinneofar cóireáil dhíláraithe ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Mhaigh Cuilinn agus Bhaile Chláir, agus aon uasghráduithe amach anseo á dtreorú ag réamh-mheastacháin daonra agus fáis eacnamaíoch.
Leagtar amach sa Dréacht-Straitéis go bhforbrófar Ionad Réigiúnach Cóireála Fuíolluisce Oirthear na Gaillimhe, a bheidh deartha chun go mbeifear in ann fairsingiú ar bhonn céimnithe. Le himeacht ama, d'aistreofaí fuíolluisce ó cheantair straitéiseacha timpeall na cathrach ó Ionad Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach go dtí an t-ionad réigiúnach nua. Leanfaidh Inis Caorach de fhuíolluisce a ghlacadh agus a chóireáil ó limistéar níos lú amach anseo. Dhéanfadh Ionad Cóireála Fuíolluisce Bhaile Átha an Rí an t-aistriú chun oibriú mar stáisiún caidéalúcháin fuíolluisce, agus aistreofaí na sreafaí go léir chuig an ionad nua.
Tá sé mar aidhm leis na moltaí seo a áirithiú go dtugtar tacaíocht do phobail na Gaillimhe le bonneagar fuíolluisce a éascaíonn forbairt eacnamaíoch agus réigiúnach, a chosnaíonn an comhshaol agus a neartaíonn athléimneacht aeráide.
Conas aighneacht a chur isteach
Is féidir le baill den phobal agus le páirtithe leasmhara ar spéis leo a gcuid aighneachtaí a sheoladh chuig Uisce Éireann trí ríomhphost nó tríd an bpost, nó iad a chur isteach ar líne, go dtí meán oíche Déardaoin, an 23 Iúil:
- Ar líne: consult.water.ie
- R-phost: gws@water.ie
- Post: Uisce Éireann, Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, 1 Páirc Gnó na Gaillimhe, Bóthar an Chaisleáin Nua Uachtarach, An Daingean, Gaillimh H91 A3EF
Is féidir na doiciméid chomhairliúcháin a fheiceáil agus a íoslódáil ar ár suíomh gréasáin www.water.ie/GWS
Tar éis an comhairliúchán seo a dhúnadh, déanfar athbhreithniú ar an aiseolas ar fad agus cuirfear san áireamh é agus Straitéis deiridh Fuíolluisce na Gaillimhe á forbairt. Foilsítear an straitéis deiridh níos déanaí in 2026.
Nuashonruithe Roimhe Seo
Inniu sheol Uisce Éireann comhairliúchán poiblí ocht seachtaine maidir le Dréachtstraitéis Fuíolluisce na Gaillimhe. Tá an Dréachtstraitéis á foilsiú in éineacht le Tuarascáil Chomhshaoil na Measúnachta Straitéisí Timpeallachta (MST) agus Ráiteas Tionchair Natura (RTN).
Beidh an comhairliúchán poiblí ar siúl idir an Déardaoin, an 28 Bealtaine agus an Déardaoin, an 23 Iúil 2026.
Is garsprioc thábhachtach é foilsiú na Dréachtstraitéise san iarracht a chinntiú gur féidir le bonneagar cóireála agus gréasáin fuíolluisce na Gaillimhe tacú le fás go hinbhuanaithe, an timpeallacht a chosaint agus teacht aniar in aghaidh an athraithe aeráide a threisiú idir seo agus 2040, 2055 agus 2080.
I gCreat Náisiúnta Pleanála 2040 aithnítear Gaillimh mar cheann de na ceantair uirbeacha is tapúla fáis in Éirinn le 50 bliain anuas agus mar phríomhthiománaí forbartha in Iarthar na hÉireann. Meastar go méadóidh daonra na hÉireann thart ar 40% idir 2022 agus 2040. Cuireann an leibhéal fáis seo níos mó brú ar an mbonneagar fuíolluisce atá ann faoi láthair chun freastal ar an éileamh atá ar thalamh seirbhísithe nua chun tacú le tithíocht, forbairt tráchtála agus tionscal.
Le linn dó a bheith ag labhairt faoin Dréachtstraitéis, bhí an méid seo a leanas le rá ag Sean Laffey, Stiúrthóir Bainistíochta Sócmhainní agus Inbhuanaitheachta Uisce Éireann: “Forbraíodh an Dréachtstraitéis seo trí thairbhe a bhaint as cur chuige fadtéarmach, fianaisebhunaithe chun a chinntiú gur féidir linn seirbhísí fuíolluisce amach anseo a phleanáil ar bhealach cinnte agus a chinntiú go bhfreastalaíonn muid ar riachtanais na nglúnta atá ina gcónaí agus ag obair i gcathair na Gaillimhe agus sna ceantair mórthimpeall faoi láthair agus riachtanais na ndaoine a bheith ina gcónaí agus ag obair sa cheantar amach anseo. Tá an straitéis seo dírithe ar phleananna a dhéanamh do thodhchaí na Gaillimhe. Molaimid do gach duine athbhreithniú a dhéanamh ar an Dréachtstraitéis agus ar na doiciméid a bhaineann léi agus a gcuid tuairimí a roinnt linn i rith thréimhse an chomhairliúcháin phoiblí.”
Nuair a bhí an Dréachtstraitéis á cur i dtoll a chéile rinneadh athbhreithniú ar an mbonneagar fuíolluisce agus gréasáin atá le fáil i gCeantar Cathrach na Gaillimhe (Cathair na Gaillimhe agus a bruachbhailte) i láthair na huaire chomh maith le Maigh Cuilinn agus Baile Átha an Rí. I láthair na huaire, tá ceithre ionad cóireála fuíolluisce i gceantar an staidéir seo, ar Inis Caorach (Cathair na Gaillimhe), i mBaile Átha an Rí, Baile Chláir agus Maigh Cuilinn.
Príomh-mholtaí
Chun déileáil leis na dúshláin sin, moltar na príomhbhearta seo a leanas sa Straitéis:
- Dul chun cinn ar Ionad Cóireála Fuíolluisce (WWTP) Réigiúnach nua do Ghaillimh Thoir chun freastal ar riachtanais chóireála fuíolluisce fadtéarmacha an limistéir staidéir agus chun acmhainn, athléimneacht agus cosaint chomhshaoil leordhóthanach a sholáthar go dtí 2080.
- Feabhsuithe ar acmhainn chóireála ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach agus Bhaile Átha an Rí sa ghearrthéarma chun freastal ar éilimh an daonra. Tá sé beartaithe oibreacha a dhéanamh ar na hionaid seo laistigh de thimthriall infheistíochta 2040.
- Nuair a dhéanfar an t-ionad Réigiúnach nua i nGaillimh Thoir a choimisiúnú, aistreofar ualaí de réir a chéile ó Inis Caorach agus ó Bhaile Átha an Rí chun brúnna ualaigh ar na hionaid atá ann cheana a laghdú agus an riosca rialála fadtéarmach a bhainistiú. Leanfaidh ionad Inis Caorach ar aghaidh de bheith ag feidhmiú ar acmhainn laghdaithe agus déanfar stáisiún caidéalaithe d’ionad Bhaile Átha an Rí chun ualach a aistriú chuig an ngléasra Réigiúnach nua i nGaillimh Thoir, agus
- Coinneofar cóireáil dhíláraithe ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Mhaigh Cuilinn agus Bhaile Cláir agus beidh aon uasghráduithe amach anseo bunaithe ar réamh-mheastacháin i dtaobh fás daonra agus eacnamaíoch.
Samhlaítear sa Dréachtstraitéis go mbeidh Ionad Cóireála Fuíolluisce Réigiúnach Oirthear na Gaillimhe á fhorbairt, a bheidh deartha ar bhealach a thacóidh le forbairt de réir a chéile. Le himeacht ama, bheadh fuíolluisce ó cheantair straitéiseacha thart ar an gcathair á aistriú ó Ionad Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach chomh fada leis an ionad réigiúnach nua. Bheadh Inis Caorach ag leanúint ar aghaidh ag glacadh le fuíolluisce agus á chóireáil ó cheantar níos lú amach anseo. Bheadh Ionad Cóireála Fuíolluisce Bhaile Átha an Rí ag aistriú chun feidhmiú mar stáisiún caidéalúcháin fuíolluisce, agus bheadh gach sruth fuíolluisce á aistriú chomh fada leis an ionad nua.
Is é an aidhm atá leis na tograí a chinntiú go mbeidh bonneagar fuíolluisce ar fáil chun tacú le pobail i nGaillimh, bonneagar a éascaíonn forbairt eacnamaíoch agus réigiúnach, a chosnaíonn an timpeallacht agus a threisíonn teacht aniar in aghaidh an athraithe aeráide.
Roinn do thuairim linn
Tá cuireadh á thabhairt ag Uisce Éireann do bhaill den phobal, grúpaí pobail, gnóthaí, ionadaithe tofa agus páirtithe leasmhara chun aiseolas a chur ar fáil maidir leis an Dréachtstraitéis agus na tuarascálacha comhshaoil gaolmhara.
Is féidir breathnú ar na doiciméid chomhairliúcháin agus iad a íoslódáil ónár suíomh gréasáin
Is féidir aighneachtaí a sheoladh ar aghaidh go dtí meán oíche, Déardaoin, an 23 Iúil 2026 ar na bealaí seo a leanas:
- Ar líne: consult.water.ie
- R-phost: gws@water.ie
- Post: Uisce Éireann, Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, 1 Páirc Gnó na Gaillimhe, Bóthar an Chaisleáin Nua Uachtarach, An Daingean, Gaillimh H91 A3EF
Chun tacú leis an gcomhairliúchán, reáchtálfaidh Uisce Éireann seimineár gréasáin i rith thréimhse an chomhairliúcháin freisin. Beidh sonraí agus eolas maidir le conas clárú le fáil ar an suíomh gréasáin.
Déanfar an t-aiseolas ar fad a fhaightear a athbhreithniú agus a mheas nuair a bheidh bailchríoch á cur ag Uisce Éireann le Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, atá le foilsiú in 2026 in éineacht leis an Ráiteas MST agus Measúnacht Chuí (MC).
Nuashonruithe Seirbhíse Uisce
Cláraigh le haghaidh ár tseirbhís téacs saor in aisce chun a bheith ar an eolas faoi bhristeacha uisce agus oibreacha i do cheantar.